Zapalenie rozcięgna podeszwowego

  • Zapalenie rozcięgna podeszwowego
  • Rehabilitacja Warszawa

 

Zapalenie rozcięgna podeszwowego


Rozcięgno podeszwowe to z angielskiego plantar fascia. Plantar określa miejsce występowania – podeszwowa część stopy, a fascia to powięź – inaczej błona tkanki łącznej włóknistej. Jak sama nazwa wskazuje rozcięgno znajduje się na podeszwowej stronie stopy zaczynając się na guzie piętowym, biegnąc w kierunku palcy rozszerza się i przyczepia do pochewek ścięgnistych na wysokości głów kości śródstopia.

Rozcięgno podeszwowe wspomaga utrzymanie łuku podłużnego stopy i odgrywa bardzo ważną rolę w stabilizacji, amortyzacji i dynamice stopy:

  • kiedy stopa jest nieobciążona, staw skokowy ustawia się w pozycji neutralnej a rozcięgno jest rozluźnione, skrócone,
  • podczas stania, rozcięgno jest wydłużone,
  • w trakcie chodu czy biegu, w wyniku uderzenia stopy o podłoże łuki stopy się wypła
    szczają, powodując rozciągnięcie i napięcie rozcięgna podeszwowego, a następnie w momencie odbicia pomaga stopie oderwać się od podłogi.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego, potocznie i w uproszczeniu nazywane jest ostrogą piętową. Wynika to z faktu iż na zdjęciu RTG w miejscu przyczepu rozcięgna do guza piętowego, występuje narośl kostna – ostroga. W rzeczywistości fakt “posiadania” ostrogi nie boli. To co boli, to zmiany degeneracyjne i stan zapalny tkanek miękkich, dlatego najlepszym badaniem
diagnostycznym, będzie USG. Typowe dla zapalenia rozcięgna podeszwowego, są bóle rozruchowe – czy to rano przy wstawaniu z łóżka, czy po dłuższym siedzeniu – po paru krokach ból “się rozchodzi” i zmniejsza czy nawet ustępuje. Następny “atak” bólu jest zazwyczaj na koniec dnia, co ma często związek z przeciążeniem – dłuższym chodzeniem czy staniem.

Głównym działaniem, mającym złagodzić dolegliwości bólowe jest terapia tkanek miękkich. Dodatkowo rehabilitacja zapalenia rozcięgna podeszwowego możne być uzupełniona o zabiegi z fizykoterapii, najczęściej są to ultradźwięki czy jonoforeza na bazie leku przeciwzapalnego. Po załagodzeniu ostrego stanu bólowego, wprowadzamy ćwiczenia wzmacniające i rozciągające, które pacjent może wykonywać samodzielnie w domu.

Jednym z ostatnich działań, kiedy nic nie pomaga, jest ostrzyknięcie rozcięgna sterydem. O ile skutek jest natychmiastowy, to nie “załatwia” on problemu. Efekt po ostrzyknięciu jest różny, od paru dni do paru lat. Istotny jest także fakt, że wielokrotne ostrzykiwanie może osłabić strukturę tkanki i w efekcie spowodować jej uszkodzenia.


Do najczęstszych powodów powstawania stanu zapalnego rozcięgna podeszwowego, czy w efekcie ostrogi piętowej są: 

  • Nieprawidłowe funkcjonowanie stopy – najczęściej stopa płasko – koślawa, ale i stopa nadmiernie wydrążona, stopa końsko – szpotawa.
  • Nadmierna pronacja stopy – normalnie stopa lądując na podłożu powoli skręca się do środka, amortyzując uderzenie. U ludzi którzy pronują nadmiernie, siła przenoszona przez rozcięgno jest zbyt duża i może je uszkadzać.
  • Wysokie wysklepienie stopy – rozcięgno podeszwowe pomaga utrzymać wysklepienie stopy, w mocno wysklepionej stopie rozcięgno jest skrócone i sztywniejsze co predysponuje do przeciążeń.
  • Osłabione zginacze podeszwowe stopy – mięśnie które biegną po spodniej stronie stopy, razem z rozcięgnem są istotnymi mięśniami stopy odpowiadającymi za wytworzenie i utrzymanie sklepień stopy. Jeśli mięśnie są osłabione, obciążenie przenoszone przez rozcięgno może je zbytnio rozciągać.
  • Nadwaga lub nagłe jej przybranie może powodować dodatkowe obciążenie dla rozcięgna
  • Wiek – kiedy następują zmiany degeneracyjne tkanek.
  • Codzienne funkcjonowaniedużo chodzenia – szczególnie w butach z cienką, twardą podeszwą, długie stanie powoduje że rozcięgno jest długotrwale rozciągnięte co także może powodować jego przeciążenie, gdyż rozcięgno podeszwowe potrzebuje odpoczynku i czasu na regenerację.
  • Sporty (szczególnie biegi długodystansowe, lub zmiana obciążenia treningowego) –  kilometr biegu to kilkaset faz pracy rozciągnięcia i naprężenia rozcięgna podeszwowego. Jeśli stopa nie pracuje prawidłowo nawet krótki odcinek biegu może wywoływać stan zapalny czy mikro urazy.
  • Brak aktywności – tak jak nadmierna ilość aktywności może powodować przeciążenie rozcięgna, tak  samo niedostateczna jej ilość. Kiedy stopa odpoczywa, rozcięgno jest rozluźnione co może obniżać jego elastyczność. Nawet prosta aktywność może pomóc utrzymać rozcięgno elastyczne i silne.

Podrażnienie rozcięgna podeszwowego wywołane jest zwykle powtarzającymi się naciągnięciami i przeciążeniami powodującymi mikro urazy rozcięgna. Schorzenie to jest zwykle wywołane jednym lub więcej czynnikami ryzyka.